بهترین پلتفرم‌های PaaS ایرانی — مقایسه صادقانه

فرض کنید تیم محصول آماده انتشار نسخه جدید است، اما هنوز باید درباره Build، اجرای Container، دامنه، TLS، دیتابیس، لاگ و بکاپ تصمیم بگیرید. انتخاب یک PaaS ایرانی می‌تواند بخشی از این بار عملیاتی را از تیم بردارد، ولی انتخاب اشتباه فقط شکل پیچیدگی را عوض می‌کند: به‌جای مدیریت سرور، با محدودیت پلتفرم، صورت‌حساب مبهم یا مسیر مهاجرت دشوار روبه‌رو می‌شوید.

در این مقایسه، پاستا، لیارا و PaaS پارس‌پک را بر اساس اطلاعات عمومی قابل‌بررسی در تاریخ ۲۶ اوکتبر ۲۰۲۶ بررسی می‌کنیم. هدف معرفی یک برنده مطلق نیست؛ باید بفهمید کدام گزینه با معماری، مهارت تیم و الزامات خرید شما جور درمی‌آید.

پاسخ سریع: کدام PaaS ایرانی برای تیم شما مناسب‌تر است؟

«بهترین» PaaS ایرانی بدون دانستن نوع پروژه، مدل هزینه و سطح کنترل موردنیاز معنی دقیقی ندارد:

• اگر تحویل پروژه از Git، Dockerfile، Docker Compose، ZIP یا Docker Image و مشاهده مرحله‌به‌مرحله Build برایتان مهم است، پاستا ارزش بررسی دارد.

• اگر CLI، API و مجموعه متنوعی از Runtime ها و دیتابیس‌ها می‌خواهید، لیارا باید در فهرست کوتاه شما باشد.

• اگر ترجیح می‌دهید PaaS را کنار خدمات زیرساخت، دامنه و سرویس‌های ابری یک تأمین‌کننده ارزیابی کنید، PaaS پارس‌پک گزینه مرتبطی است.

این فهرست رتبه‌بندی بازار نیست. داده عمومی ارائه‌دهندگان نیز عمق یکسانی ندارد. قدم بعدی این است که یک سرویس کم‌ریسک اما واقعی را روی گزینه‌های نهایی مستقر کنید و هزینه، مسیر خطا، بازیابی و خروج از پلتفرم را با داده خودتان بسنجید.

برای مقایسه PaaS باید دقیقاً چه چیزهایی را بسنجید؟

دموی پنل معمولاً بخش راحت کار را نشان می‌دهد. تصمیم خرید باید چرخه کامل سرویس را پوشش دهد:

1. کد چگونه وارد پلتفرم می‌شود؟

2. چه کسی Build را کنترل و عیب‌یابی می‌کند؟

3. تنظیمات و Secrets ها چگونه نگهداری می‌شوند؟

4. سرویس Stateful، دیتابیس و فایل‌های کاربر کجا قرار می‌گیرند؟

5. دامنه، TLS و Health Check چگونه مدیریت می‌شوند؟

6. هزینه قبل و بعد از رشد مصرف چقدر قابل‌پیش‌بینی است؟

7. هنگام اختلال چه شواهدی در اختیار تیم قرار می‌گیرد؟

8. خروج از پلتفرم چقدر دشوار است؟

این معیارها از تعداد لوگوهای صفحه محصول مهم‌ترند. ممکن است پلتفرم از فریم‌ورک شما پشتیبانی کند، اما مدل شبکه، Storage یا عملیات آن با نیاز تولید سازگار نباشد.

جدول مقایسه اولیه

معیار خرید	پاستا	لیارا	PaaS پارس‌پک
ورودی پروژه	ZIP یا پوشه، سورس تشخیص‌داده‌شده، Git Repository، Dockerfile، Docker Compose، Docker Image عمومی و قالب آماده	سورس پروژه، Runtime های معرفی‌شده و Docker؛ روش دقیق هر Runtime باید در مستندات مربوط بررسی شود	Git، Docker Image، آپلود فایل و برنامه‌های آماده
ابزار مدیریت	کنسول فارسی ، Paasta CLI ، REST API ، ربات تلگرام	کنسول، Liara CLI و REST API	پنل وب؛ امکانات اتوماسیون باید برای سناریوی خرید بررسی شود
Git	اتصال GitHub و GitLab	روش‌ها و محدودیت‌های Repository باید در مستندات جاری بررسی شود	استقرار از Git؛ مستندات فعلی Webhook به پشتیبانی GitHub اشاره می‌کنند
پروژه چند سرویسی	تبدیل Docker Compose به سرویس‌های جداگانه و امکان پیشنهاد دیتابیس مدیریت‌شده برای موارد پشتیبانی‌شده	پشتیبانی دقیق Compose باید در سناریوی واقعی بررسی شود	در مستندات فعلی بخشی برای Docker Compose وجود دارد؛ محدودیت‌ها باید در PoC سنجیده شود
دیتابیس مدیریت‌شده	PostgreSQL، MySQL، MongoDB و Redis، وابسته به ناحیه و پلن فعال	PostgreSQL، MySQL، MariaDB، MongoDB، Redis و چند گزینه دیگر در سایت رسمی معرفی شده‌اند	دیتابیس‌ها و اپ‌های آماده در مستندات PaaS ارائه شده‌اند؛ فهرست قابل‌خرید باید زنده بررسی شود
دامنه و HTTPS	آدرس HTTPS روی دامنه پاستا و امکان اتصال دامنه شخصی	دامنه و DNS در محصولات عمومی لیارا ارائه شده است	استقرار برنامه روی دامنه اختصاصی در مستندات ذکر شده است
مشاهده عملیات	نمایش جریان Build و وضعیت استقرار، لاگ و Health Check	لاگ و گزارش مصرف CPU و RAM در سایت رسمی ذکر شده است	بخش‌های عیب‌یابی و مانیتورینگ در مستندات فعلی وجود دارد
مدل هزینه	نمایش تومان؛ ماهانه یا PAYG در صورت پشتیبانی پلن؛ برخی منابع پیش‌پرداخت	قیمت و مدل پرداخت باید از صفحه زنده هر محصول خوانده شود	امور مالی در پنل PaaS مدیریت می‌شود؛ قیمت جاری باید از صفحه فروش یا پنل خوانده شود
نکته متمایز در ارزیابی	تنوع مسیر ورود پروژه و نمایش نتیجه تشخیص پیش از Build	CLI، API و تنوع سرویس‌های جانبی	قرار گرفتن PaaS در سبد خدمات زیرساختی
ابهام مهم پیش از خرید	ظرفیت، ناحیه، نسخه و محدودیت هر پلن متغیر است	محدودیت Runtime، شبکه، Storage و هزینه سرویس واقعی باید آزمایش شود	عمق اتوماسیون، محدودیت Compose و دیتابیس قابل‌خرید باید با PoC روشن شود

این جدول برای حذف گزینه‌های نامرتبط مناسب است، نه امضای قرارداد. هر قابلیت حیاتی را با مستندات جاری، پاسخ کتبی فروشنده و یک استقرار آزمایشی تأیید کنید.

پاستا برای چه نوع تیمی ارزش بررسی دارد؟

پاستا یک PaaS فارسی است که کد اپلیکیشن را به سرویس قابل‌استفاده روی وب تبدیل می‌کند. این پلتفرم به‌جای نمایش مستقیم پیچیدگی زیرساخت، وضعیت سرویس، هزینه، Build، پیام خطا و اقدام بعدی را نشان می‌دهد.

زیرساخت اجرای اپلیکیشن‌ها مبتنی بر Kubernetes است و پاستا هر فضای کاری را در Namespace جداگانه نگه می‌دارد. این موضوع به معنی تحویل Kubernetes خام به مشتری نیست. کاربر با کنسول یا Paasta CLI کار می‌کند و لازم نیست Pod، Deployment یا Manifest های کلاستر را مستقیماً مدیریت کند.

برای CTO، سه بخش پاستا اهمیت بیشتری دارد:

ورودی پروژه به یک مسیر محدود نمی‌شود

تیم می‌تواند پروژه را از Repository گیت، ZIP یا پوشه، Dockerfile، Docker Compose، Docker Image عمومی یا قالب آماده وارد کند. اتصال Repository های GitHub و GitLab نیز پشتیبانی می‌شود.

پاستا می‌تواند فریم‌ورک، Dockerfile یا Compose را تشخیص دهد، اما کاربر باید نتیجه تشخیص را پیش از Build بررسی کند. تشخیص خودکار نباید بدون تأیید تیم، روش اجرای تولید را تعیین کند.

Build و استقرار قابل مشاهده‌اند

پاستا وضعیت ساخت و استقرار را در یک جریان قابل مشاهده نشان می‌دهد. هنگام ارزیابی، فقط Build موفق را نبینید؛ یک Build ناموفق کنترل‌شده نیز ایجاد کنید تا کیفیت پیام، لاگ و اقدام بعدی را بسنجید.

سرویس‌های وابسته کنار اپلیکیشن قرار می‌گیرند

پاستا از متغیر محیطی، Secret، دیسک پایدار، دامنه، TLS، لاگ، Health Check، دیتابیس مدیریت‌شده، Storage، بکاپ، CDN، اعلان و همکاری تیمی پشتیبانی می‌کند. در پروژه Docker Compose نیز می‌تواند سرویس‌ها را جدا کند و برای دیتابیس‌های پشتیبانی‌شده، استفاده از دیتابیس مدیریت‌شده را پیشنهاد دهد.

این قابلیت به معنی تبدیل بی‌نقص هر فایل Compose نیست. مواردی مثل privileged، شبکه سفارشی، وابستگی به مسیرهای میزبان یا رفتار Stateful را جداگانه بررسی کنید.

اگر بین PaaS و کنترل مستقیم زیرساخت مردد هستید، مقایسه «PaaS یا سرور مجازی؟ کدام برای تیم شما مقرون‌به‌صرفه‌تر است» کمک می‌کند هزینه نیروی عملیات، Patch، مانیتورینگ و بازیابی را کنار مبلغ سرور ببینید.

لیارا چه زمانی وارد فهرست کوتاه می‌شود؟

لیارا در سایت رسمی خود PaaS، DBaaS، Object Storage، DNS، ایمیل، برنامه‌های آماده، CLI و REST API را معرفی می‌کند. فهرست عمومی Runtime ها گزینه‌هایی مانند Node.js، Python، Django، Laravel، Go، .NET و Docker را در بر می‌گیرد. این سرویس لاگ برنامه و مصرف CPU و RAM را نیز نمایش می‌دهد.

این ترکیب برای تیمی مناسب است که محیطی توسعه‌دهنده‌محور با سرویس‌های جانبی متعدد می‌خواهد و ترجیح می‌دهد عملیات را از پنل، CLI یا API انجام دهد.

وجود یک Runtime در فهرست به همه پرسش‌ها پاسخ نمی‌دهد. در PoC این موارد را مشخص کنید:

• نسخه Runtime چگونه انتخاب یا ارتقا داده می‌شود؟

• فایل‌ها پس از استقرار مجدد چه وضعیتی دارند؟

• Build به Dependency های خصوصی چگونه دسترسی پیدا می‌کند؟

• Rollback، Health Check و رفتار سرویس هنگام توقف چگونه است؟

• هزینه دیتابیس، Storage، ترافیک و بکاپ چگونه محاسبه می‌شود؟

برای تیمی که تجربه Heroku دارد، شباهت ظاهری جریان Git-to-Deploy کافی نیست. در مطلب «گزینه‌های جایگزین هروکو برای توسعه‌دهندگان ایرانی» می‌توانید تفاوت محدودیت پرداخت، محل داده، Build و سرویس‌های جانبی را دنبال کنید.

PaaS پارس‌پک چه جایگاهی در مقایسه دارد؟

مستندات فعلی پارس‌پک امکان استقرار از Git، Docker Image یا آپلود فایل را ذکر می‌کند. برنامه‌های آماده، Docker، دیتابیس، مدیریت عملیات، مانیتورینگ و Config/Secret نیز بخش‌های مستقل مستندات PaaS هستند.

این گزینه برای سازمانی قابل‌بررسی است که می‌خواهد PaaS را کنار محصولات زیرساخت، دامنه و خدمات ابری همان مجموعه بخرد. چنین تمرکزی ممکن است فرایند تأمین‌کننده و صورتحساب را ساده‌تر کند، ولی جای ارزیابی فنی را نمی‌گیرد.

مستندات فعلی Webhook پارس‌پک این مسیر را برای GitHub توضیح می‌دهند. اگر GitLab، Repository خصوصی یا سیاست دسترسی سازمانی برایتان حیاتی است، وضعیت جاری را پیش از خرید به‌صورت مکتوب تأیید کنید.

طبق مستندات، اپلیکیشن‌های PaaS پارس‌پک با دسترسی کاربر عادی و بدون Root اجرا می‌شوند. اگر نرم‌افزار شما به نصب Package سیستمی در Runtime یا دسترسی سطح میزبان وابسته است، روش Build مبتنی بر Docker را بررسی کنید یا سراغ IaaS بروید.

یک PoC امن چگونه اجرا می‌شود؟

مقایسه کاغذی را با یک Proof of Concept محدود تکمیل کنید. پروژه آزمایشی باید نماینده معماری محصول باشد، اما داده واقعی مشتری نداشته باشد.

مرحله اول: یک سرویس نماینده انتخاب کنید

یک API یا Web App با این ویژگی‌ها انتخاب کنید:

• Build واقعی و Dependency های معمول پروژه

• دست‌کم یک متغیر محیطی و یک Secret آزمایشی

• اتصال به دیتابیس غیرتولیدی

• یک مسیر Health Check

• دامنه آزمایشی

• لاگ قابل تشخیص

باید بتوانید مسیر Build، اجرا، دامنه و اتصال دیتابیس را ببینید. اگر برای عبور از محدودیت پلتفرم معماری برنامه را تغییر دادید، آن را به‌عنوان هزینه مهاجرت ثبت کنید.

مرحله دوم: استقرار ناموفق کنترل‌شده بسازید

برای نمونه، یک Dependency نامعتبر در Branch آزمایشی قرار دهید یا Health Check را موقتاً به مسیری ناموجود ببرید. Secret واقعی یا داده تولید را دست‌کاری نکنید.

به این پرسش‌ها پاسخ دهید:

• شکست در Build رخ داده یا Runtime؟

• آخرین نسخه سالم همچنان در دسترس است؟

• لاگ برای تشخیص کافی است؟

• بازگشت به نسخه سالم چگونه انجام می‌شود؟

• چه کسی اعلان را دریافت می‌کند؟

پس از آزمایش، تغییر خراب را از Branch آزمایشی حذف کنید. اثر اجرای دوباره Build به رفتار پلتفرم و تنظیمات استقرار وابسته است؛ نتیجه را ثبت کنید.

مرحله سوم: مسیر داده را جداگانه آزمایش کنید

یک رکورد آزمایشی در دیتابیس و یک فایل غیرحساس روی Storage مورد نظر بسازید. سپس اپلیکیشن را دوباره مستقر کنید.

رکورد دیتابیس و فایل‌های پایدار نباید با جایگزینی Container از بین بروند. اگر فایل فقط داخل filesystem موقت Runtime ذخیره شده باشد، نمی‌توانید روی ماندگاری آن حساب کنید. در این حالت از دیسک پایدار یا Object Storage استفاده کنید.

مرحله چهارم: هزینه را با معماری واقعی محاسبه کنید

فقط قیمت یک Container را مقایسه نکنید. این اقلام را کنار هم بگذارید:

• سرویس اپلیکیشن

• Worker یا سرویس‌های جانبی

• دیتابیس

• Storage و بکاپ

• ترافیک و CDN

• محیط Staging

• هزینه عملیات باقیمانده برای تیم

• هزینه و زمان مهاجرت

پاستا هزینه و موجودی کیف پول را با تومان نمایش می‌دهد. منابع بسته به پلن می‌توانند ماهانه یا PAYG باشند. سرویس ماهانه پیش از ساخت شارژ می‌شود و ایجاد منبع PAYG به حداقل موجودی تنظیم‌شده نیاز دارد.

چه زمانی PaaS یا پاستا انتخاب مناسبی نیست؟

اگر به دسترسی Root، Kernel خاص، تنظیم شبکه سطح پایین، Daemon میزبان یا سخت‌افزار ویژه نیاز دارید، PaaS عمومی احتمالاً کنترل لازم را نمی‌دهد. IaaS، Kubernetes مدیریت‌شده یا زیرساخت اختصاصی در این سناریو منطقی‌تر است.

برای بارهای Stateful پیچیده نیز صرف وجود دیسک پایدار کافی نیست. الگوی قفل فایل، تأخیر Storage، روش Snapshot و بازیابی باید با نرم‌افزار شما سازگار باشد.

پاستا تضمین عمومی برای استقرار روی هر Cloud دلخواه مشتری ارائه نکرده است. اگر قرارداد شما اجرای سامانه در زیرساخت انتخابی سازمان یا محیط On-Premise را الزام می‌کند، این نیاز را پیش از PoC مطرح کنید.

نسخه دیتابیس، ظرفیت، ناحیه، StorageClass و محدودیت پلن‌های پاستا به تنظیمات فعال پلتفرم وابسته‌اند و ممکن است تغییر کنند. معماری را بر اساس گزینه‌ای که فقط در یک Screenshot دیده‌اید نهایی نکنید.

وابستگی به هر PaaS هزینه دارد. Dockerfile استاندارد، مهاجرت‌های دیتابیس مستقل، خروجی قابل‌بازیابی از داده و نگهداری تنظیمات غیر حساس در Git، خروج آینده را ساده‌تر می‌کنند.

برای ارزیابی رسمی خرید، «چک‌لیست ۲۵ پرسش انتخاب پلتفرم ابری» را به جلسه فنی و تجاری ببرید تا پاسخ‌های شفاهی به معیارهای قابل ثبت تبدیل شوند.

خطاها و نشانه‌های رایج در دوره ارزیابی

Build کامل نمی‌شود

• آنچه کاربر می‌بیند: جریان Build به وضعیت آماده‌به‌کار نمی‌رسد یا مرحله ساخت ناموفق می‌شود.

• علت‌های محتمل و تأییدشده: Dependency ناموجود، خطای Dockerfile، دستور Build ناسازگار، دسترسی‌نداشتن به Repository یا انتخاب اشتباه نتیجه تشخیص پروژه.

• روش تشخیص: مرحله شکست‌خورده را در جریان Build پیدا کنید، نتیجه تشخیص فریم‌ورک یا Dockerfile را دوباره ببینید و Commit آزمایشی را محلی Build کنید.

• اقدام بعدی: خطای Build را در Branch جداگانه اصلاح کنید. اگر تشخیص خودکار اشتباه است، روش ورودی صریح‌تری مانند Dockerfile معتبر انتخاب کنید.

• آیا داده کاربر در خطر است؟ شکست Build معمولاً داده پایدار را حذف نمی‌کند، ولی اثر آن بر نسخه جاری باید در PoC بررسی شود.

 

Build موفق است ولی سرویس آماده نمی‌شود

• آنچه کاربر می‌بیند: Build تمام شده، اما سرویس آماده نمی‌شود یا Health Check موفق نیست.

• علت‌های محتمل و تأییدشده: برنامه روی Port مورد انتظار گوش نمی‌دهد، فرایند متوقف می‌شود، متغیر محیطی لازم وجود ندارد یا مسیر Health Check درست نیست.

• روش تشخیص: لاگ Runtime، Port برنامه، متغیرهای محیطی و مسیر Health Check را بررسی کنید. موفقیت Build را با سلامت Runtime یکی نگیرید.

• اقدام بعدی: برنامه را روی Port ارائه‌شده توسط محیط اجرا کنید، Secrets های لازم را از محل امن اضافه کنید و Health Check را به مسیری سبک و معتبر متصل کنید.

• آیا داده کاربر در خطر است؟ خود این وضعیت معمولاً داده را حذف نمی‌کند، ولی اجرای ناقص Migration هنگام شروع برنامه می‌تواند ریسک جداگانه داشته باشد.

 

سرویس پس از استقرار مجدد فایل‌های قبلی را نمی‌بیند

• آنچه کاربر می‌بیند: فایل‌های نوشته‌شده داخل filesystem اجرای قبلی پس از Build یا جایگزینی سرویس در دسترس نیستند.

• علت‌های محتمل و تأییدشده: فایل‌ها روی filesystem موقت Container ذخیره شده‌اند یا دیسک پایدار در مسیر برنامه متصل نشده است.

• روش تشخیص: محل نوشتن فایل را با Mount دیسک یا تنظیمات Object Storage مقایسه کنید. بین داده داخل Image، filesystem موقت و Storage پایدار تفاوت بگذارید.

• اقدام بعدی: داده ماندگار را به دیسک پایدار، Object Storage یا دیتابیس منتقل کنید. پیش از جابه‌جایی، از داده موجود نسخه قابل‌بازیابی بگیرید.

• آیا داده کاربر در خطر است؟ بله. اگر تنها نسخه فایل داخل Runtime موقت باشد، جایگزینی یا حذف سرویس می‌تواند آن را از دسترس خارج کند.

 

دامنه شخصی هنوز سرویس را نشان نمی‌دهد

• آنچه کاربر می‌بیند: آدرس پلتفرم کار می‌کند، ولی دامنه شخصی پاسخ نمی‌دهد یا TLS آماده نیست.

• علت‌های محتمل و تأییدشده: رکورد DNS نادرست، باقی‌ماندن رکورد قبلی، تکمیل‌نشدن انتشار DNS یا متصل‌نشدن دامنه به سرویس مقصد.

• روش تشخیص: رکوردهای DNS عمومی را با مقدار اعلام‌شده در کنسول مقایسه کنید و دامنه را بدون اتکا به کش محلی بررسی کنید.

• اقدام بعدی: رکوردهای اشتباه یا متعارض را اصلاح کنید. در مهاجرت CDN پاستا، رکوردهای DNS را پیش از تغییر Nameserver بازبینی کنید.

• آیا داده کاربر در خطر است؟ معمولاً نه؛ خطر اصلی اختلال دسترسی یا هدایت ترافیک به Origin اشتباه است.

 

چک‌لیست تصمیم خرید برای CTO

پیش از انتخاب نهایی، این موارد را با مدرک ثبت کنید:

• یک Build موفق و یک Build ناموفق کنترل‌شده اجرا شده است.

• روش ورود پروژه، شامل Git، Dockerfile یا Compose، با Repository واقعی تیم آزمایش شده است.

• دسترسی Repository خصوصی و روش ابطال Credential بررسی شده است.

• Secret در Prompt، Repository، Docker Image یا Command history قرار نگرفته است.

• رفتار نسخه سالم هنگام شکست Build یا Runtime ثبت شده است.

• دامنه آزمایشی و صدور TLS بررسی شده است.

• Health Check روی مسیر واقعی برنامه تنظیم و آزمایش شده است.

• ماندگاری فایل پس از استقرار مجدد آزموده شده است.

• Restore دیتابیس یا بکاپ در محیط غیر تولیدی آزمایش شده است.

• نسخه و پلن قابل‌خرید دیتابیس از پنل زنده تأیید شده است.

• هزینه اپ، Worker، دیتابیس، Storage، بکاپ، ترافیک و Staging کنار هم محاسبه شده است.

• حداقل موجودی، پیش‌پرداخت و رفتار سرویس هنگام کمبود اعتبار روشن است.

• نقش‌های تیمی و فرایند لغو دسترسی همکار جداشده بررسی شده است.

• روش دریافت لاگ و شواهد لازم برای Incident مشخص است.

• فرایند Export داده و مهاجرت به ارائه‌دهنده دیگر آزمایش یا مستند شده است.

• محدودیت‌های Root، شبکه، Port، Storage و Runtime با معماری محصول تطبیق داده شده‌اند.

• پاسخ‌های تجاری حساس در قرارداد یا مکاتبه قابل استناد ثبت شده‌اند.

تصمیم نهایی را با یک سرویس واقعی بگیرید

برای تیمی که به جریان فارسی، ورودی‌های متنوع پروژه، مشاهده Build و کنار هم قرار گرفتن اپلیکیشن، دیتابیس، Storage، دامنه و CDN نیاز دارد، پاستا گزینه مناسبی برای PoC است. این نتیجه به معنی برتری مطلق یا مناسب‌بودن برای همه معماری‌ها نیست.

لیارا برای تیمی که CLI، API و تنوع Runtime می‌خواهد گزینه دیگری است. PaaS پارس‌پک نیز وقتی خرید از یک سبد گسترده خدمات ابری اهمیت دارد، باید ارزیابی شود.